راهکارهای افزایش سرمایه بانک‌ها بانک

راهکارهای افزایش سرمایه بانک‌ها

  بزرگنمايي:

فصل تجارت - ادغام فرآیندی است که با انجام آن، بانک‌ها می‌توانند از وضعیت ضعف مالی و امکانات ساختاری با افزایش سرمایه و استفاده از قدرت مانور بانک‌های جدید توانمندتر شوند‌.

به گزارش فصل تجارت، برای به دست آوردن سرمایه بیشتر، بالا بردن حجم معاملات و افزایش مشتریان و در نتیجه بهبود کارایی و بهره‌وری، لازم است که بانک‌های کوچک‌تر از طریق ادغام تبدیل به بانک بزرگ‌تر شوند تا امکان رقابت با بانک‌های برتر داخلی و خارجی را پیدا کنند‌. در این فرآیند یکی از امور مهم، تاثیر آن بر میزان سرمایه بانک‌هاست که چنانچه ادغام از نوع ساده باشد، بانک‌هایی در بانک ادغام‌پذیر ادغام می‌شوند و از آنجا که بانک‌های ادغام‌شونده صاحب سرمایه‌ای هستند که به بانک ادغام‌پذیر این سرمایه منتقل می‌شود، این سرمایه با سرمایه بانک ادغام‌پذیر تجمیع و به طور قطع افزایش سرمایه انجام می‌شود‌.
مفهوم افزایش سرمایه
افزایش سرمایه مکانیسمی برای تامین مالی بانک‌هاست‌. از افزایش امکانات مالی و توسعه بانک تا جبران سرمایه ازدست‌رفته ناشی از زیان بانک و تهاتر دیون بانک به اشخاص ثالث می‌تواند علل افزایش سرمایه باشد‌. افزایش سرمایه ممکن است از طریق مراجعه به عموم مردم و یا بهره‌مندی از امکانات شرکای بانک باشد‌. سرمایه بانک‌ها را از دو طریق می‌توان افزایش داد‌.
افزایش سرمایه از طریق بالا بردن مبلغ اسمی سهام موجود: در این شیوه تعداد سهام بانک بدون تغییر باقی می‌ماند و صرفا بر مبلغ اسمی سهام موجود افزوده می‌شود‌. که این شیوه در ادغام بانک‌ها به دو دلیل قابل استفاده نیست؛ اولا مطابق ماده 29 لایحه اصلاحی قانون تجارت مبلغ اسمی هر سهم نباید از 10 هزار ریال بیشتر باشد، لذا در صورتی که تمام بانک‌های مورد ادغام، این سقف را رعایت کرده باشند، امکان افزایش قیمت اسمی سهام مقدور نخواهد بود‌.
ثانیا مطابق ماده 159 قانون مذکور چنانچه افزایش سرمایه موجب ایجاد تعهد برای صاحبان سهام شود، این امر ممکن نیست مگر اینکه کلیه صاحبان سهام با اتفاق آرا در مجمع عمومی فوق‌العاده بانک به افزایش سرمایه رای دهند که کسب اتفاق آرا امری ضعیف به نظر می‌رسد‌. ثالثا هدف از ادغام بانک‌ها گرد آوردن سهامداران و سرمایه‌گذاران کلیه بانک‌ها در یک بانک است، حال آنکه طریقه افزایش سرمایه با افزایش مبلغ اسمی سهام موجود مانع از ورود سهامداران بانک‌های ادغام‌شونده در بانک ادغام‌پذیر است‌. باید گفت استفاده از این روش در شرایط فعلی منتفی است‌.
افزایش سرمایه از روش صدور سهام جدید: در این روش افزایش سرمایه مبلغ اسمی هر سهم بدون تغییر باقی مانده و بر تعداد سهام افزوده می‌شود‌. روش تامین مالی افزایش سرمایه در ماده 158 لایحه اصلاحی قانون تجارت در چهار بند احصا شده است‌.
نخست پرداخت مبلغ اسمی سهام به نقد، دوم تبدیل مطالبات نقدی حال شده اشخاص از شرکت به سهام جدید، سوم پرداخت افزایش سرمایه از طریق انتقال سود تقسیم‌شده یا اندوخته یا عواید حاصل از اضافه ارزش سهام جدید و چهارم تبدیل اوراق قرضه (مشارکت) به سهام‌.
بندهای نخست، دوم و چهارم مشخص هستند‌. لیکن بند دوم که حاوی سه شکل مختلف است نیاز به تحلیل دارد‌. یکی انتقال سود تقسیم نشده است که هدف آن سود قابل تقسیمی است که اندوخته قانونی از آن کسر شده است و براساس ماده 90 لایحه اصلاحی نیز 10 درصد از منافع در هر حال بین سهامداران باید تقسیم شود که با باقیمانده می‌تواند افزایش سرمایه صورت گیرد‌. دیگری تقسیم اندوخته است که براساس تبصره 2 ذیل ماده 108 اندوخته قانونی اختیاری مدنظر است و اندوخته قانونی اجباری موضوع ماده 140 لایحه اصلاحی از آن موضوعا خارج است و شکل آخر هم این است که عواید حاصله از اضافه ارزش سهام جدید به سرمایه بانک اضافه شود‌. در این خصوص لازم به ذکر است که برای مبلغ ارزش سهام سه اصطلاح وجود دارد‌. مبلغ اسمی: قیمتی است که در اساسنامه به عنوان بهای هر سهم معین گردیده است‌. مبلغ واقعی: قیمت در حال نوسان سهم است که بر حسب فعالیت بانک سود و زیان آن و عرضه و تقاضای موجود برای آن سهم در بازار نسبت به مبلغ اسمی رخ می‌دهد و مبلغ بورسی هم قیمتی است که اگر سهام بانک در بازار بورس اوراق بهادار عرضه شده باشد براساس عرضه و تقاضا در آن بازار تعیین می‌شود که این مبلغ هم از مصادیق مبلغ واقعی است‌.
حسب ماده 160 لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت، بانک می‌تواند سهام جدید را برابر مبلغ اسمی بفروشد یا اینکه مبلغی علاوه بر مبلغ اسمی سهم به عنوان اضافه ارزش سهم از خریداران دریافت کند که جمع این مبلغ اسمی و اضافه ارزش سهم آن قیمت واقعی یا بورسی است‌. به علاوه بانک می‌تواند عواید حاصل از ارزش سهم فروخته شده را به اندوخته منتقل سازد یا نقدا بین سهامداران قبلی تقسیم کند یا در ازای آن سهم جدید به صاحبان سهام سابق دهد‌.
شرایط افزایش سرمایه
بنابر ماده 161 لایحه اصلاحی پیشنهاد افزایش سرمایه از سوی هیات‌مدیره طی گزارشی توجیهی مطرح می‌شود و بازرس یا بازرسان بانک هم در خصوص پیشنهاد هیات‌مدیره اظهارنظر می‌کنند که این پیشنهاد باید در مجمع عمومی فوق‌العاده مطرح شود و به تصویب اعضای مجمع برسد‌. مجمع عمومی فوق‌العاده می‌تواند فرآیند افزایش سرمایه را مشخص کند یا اینکه کلیت افزایش سرمایه را به تصویب رساند و تعیین فرآیند اجرایی آن را بر عهده هیات‌مدیره بگذارد که حسب ماده 162 فرصت هیات‌مدیره برای انجام موضوع نباید از پنج سال بیشتر باشد‌.
بنا بر ماده 165 لایحه اصلاحی، شرح افزایش سرمایه بانک تادیه تمام سرمایه شرکت است‌. در شرکت‌های سهامی عام پس از تصمیم مجمع مبنی بر افزایش سرمایه از طریق انتشار سهام جدید باید مراتب از طریق نشر آگهی در روزنامه کثیرالانتشار به اطلاع سهامداران برسد‌. در این آگهی باید مطابق ماده 170 گواهینامه حق تقدیم خرید سهامداران سابق به ایشان ارائه شود و تشریفات و الزامات مقرر در مواد 173 تا 176 محقق شود و حتی در شرکت‌های سهامی عام بورسی مطابق ماده 25 قانون بورس اوراق بهادار اجازه اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید نیاز به مجوز مرجع ثبت شرکت‌ها و مجوز سازمان بورس دارد‌.
با این حال افزایش سرمایه از طریق مبلغ اسمی سهام یا تبدیل سود یا اندوخته اختیاری و یا تبدیل مطالبات نقدی به سهام باشد، نیازی به مجوز از مراجع مذکور ندارد‌. در صورت افزایش سرمایه، هیات‌مدیره موظف است مطابق ماده 163 لایحه اصلاحی قانون تجارت حداکثر ظرف مدت یک ماه مراتب را ضمن اصلاح اساسنامه به مرجع ثبت اعلام کند تا پس از ثبت آگهی شود‌. نکته مهم دیگر، حق‌تقدم سهامداران بانک‌ها جهت اولویت در تصاحب افزایش سرمایه است که این حق مطابق ماده 166 قابل انتقال، قابل اعراض و قابل اسقاط است‌. مواد 166 تا 170 راجع به مقررات حق‌تقدم است با این وجود آنچه که مهم است مطابق مواد 167 و 168 امکان سلب حق‌تقدم سهامداران به‌طور کلی یا ضمنی وجود دارد. ممکن است حق‌تقدم تمام سهامداران سلب شود و افزایش سرمایه کلا از طریق ورود اشخاص جدید انجام شود و ممکن است افزایش سرمایه از طریق افزایش سهم برخی از سهامداران باشد و بنابر ماده 168 چنانچه سلب حق‌تقدم در پذیره‌نویسی سهام جدید از بعضی از صاحبان سهام به نفع بعضی دیگر انجام شود و سهامدارانی که سهام جدید برای تخصیص به آنها در نظر گرفته شده حق ندارند در اخذ رای درباره سلب حق‌تقدم سایر سهامداران شرکت کنند‌. در افزایش سرمایه از طریق تبدیل مطالبات نقدی حال شده اشخاص در بانک انتشار اصلاحیه عمومی پذیره‌نویسی سهام جدید موضوعا منتفی است و تشریفات اختصاصی در مواد 186، 185 و 187 در این خصوص مقرر شده است‌.
سهام جدیدی که در نتیجه این‌گونه افزایش سرمایه صادر می‌شود فقط با امضای ورقه خرید سهم توسط طلبکار که مایل به پذیره‌نویسی سهام جدید است صادر می‌شود نه با امضای سایر اشخاص در ورقه خرید سهم. موارد مذکور در بندهای 1، 2، 3، 5 و 7 ماده 179 لایحه اصلاحی قید می‌شود‌.
افزایش سرمایه با فرآیند ادغام بانک‌ها
در خصوص ادغام بانک‌ها و موسسات مالی مدنظر از آنجا که در نظر است از تجمیع سرمایه آنها یک بانک باقی بماند لذا افزایش سرمایه امری اجتناب‌ناپذیر است‌. با توجه به اینکه سهامداران بانک‌های ادغام‌شونده به بانک ادغام‌پذیر وارد شده‌اند و این به معنی ورود سهامدار جدید به بانک ادغام‌پذیر است، افزایش سرمایه از طریق افزایش مبلغ اسمی سهام جدید نیز منتفی است‌.
نکته دیگر این است از جمع بند یک ماده 158 لایحه اصلاحی و تبصره ذیل آن در بانک‌ها افزایش سرمایه صرفا از طریق پرداخت وجه نقد ممکن است، مگر اینکه تامین مالی افزایش سرمایه از طریق بندهای 2، 3 و 4 ماده 158 لایحه باشد و در وضعیت حاضر که همه آورده بانک‌های ادغام‌شونده وجه نقد نیست بایستی عملا افزایش سرمایه از طریق وجه نقد را موضوعا منتفی دانست همچنین با توجه به اینکه سهامداران بانک‌های ادغام شونده جزء سهامداران بانک ادغام‌پذیر نیستند افزایش سرمایه از طریق انتقال سود تقسیم شده یا اندوخته یا عواید حاصل از اضافه ارزش سهام جدید به سرمایه بانک موضوع بند 3 ماده 158 ممکن نخواهد بود‌. در خصوص تبدیل اوراق قرضه (مشارکت) به سهام جدید نیز موضوع بند 4 ماده 158 باید گفت موضوع از مانحن‌فیه خارج است‌.
اما در خصوص بند 2 ماده 158 لایحه اصلاحی یعنی تبدیل مطالبات نقدی حال شده اشخاص از بانک به سهام جدید پیشنهاد می‌گردد که بانک ادغام‌پذیر اقدام به خرید بانک ادغام شونده از سهامداران آن کند و با این خرید عملا بانک ادغام‌شونده جزو دارایی بانک ادغام‌پذیر می‌شود و بانک ادغام‌پذیر به سهامداران بانک ادغام‌شونده بدهکار می‌شود و با حال شدن این بدهی بانک ادغام‌پذیر با مصوبه مجمع عمومی فوق‌العاده‌اش مبنی بر افزایش سرمایه از طریق تبدیل مطالبات این سهامداران به سهام بانک خود و اسقاط حق اولویت اقدام کند و هم طلبکاران بانک ادغام‌پذیر طلب خود را وصول کنند و از سویی سهامدارانی که مایل به این امر نیستند می‌توانند طلب خود را به صورت غیرنقدی از بانک ادغام‌پذیر دریافت دارند‌. اما برای اینکه فرآیند ادغام تاثیر منفی بر اعتبار و ارزش سهام بانک و حقوق سهامداران بانک ادغام‌پذیر نگذارد ذکر دو نکته ضروری است:
اول مطابق ماده 160 سهام جدید به سهامداران جدید برابر با مبلغ واقعی به فروش برسد تا اضافه ارزش سهام کماکان برای سهامداران قبلی باشد و از این حیث حقوق سهامداران قبلی بانک ادغام‌پذیر حفظ می‌شود‌.
دوم مهم‌ترین هدف ادغام رفع ایرادات بانک‌ها و موسسات موجود و ایجاد یک بانک سالم، معتبر و توانمند است‌. باید حتی‌المقدور قبل از ادغام، پاره‌ای مشکلات مرتفع شود‌.
باید از دارایی‌های این بانک‌ها سم‌زدایی شود یعنی قبل از ادغام، دارایی‌های سمی که منظور آن دارایی‌هایی است که پویایی بانک را مختل می‌کند به نوعی از چرخه ادغام حذف شوند تا مانع عملکرد مثبت بانک ادغام‌پذیر نشوند‌. با توجه به تجربه‌ای که در کشورهای اروپایی نظیر ایرلند، آلمان و سوئد وجود دارد املاک و مطالبات معوق بانک‌های ادغام‌شونده قبل از ادغام از دارایی آنها خارج و واگذار می‌شوند‌. این واگذاری می‌تواند به اشخاص ثالث باشد تا از طریق تزریق وجه نقد به دارایی بانک ادغام‌شونده اعتبار آن بهبود یابد و یا اینکه به طلبکاران این بانک واگذار شود که این طلبکاران می‌توانند طلبکاران عادی، دولتی و عمومی باشند و حتی این واگذاری‌ها می‌توانند مربوط به سهامدارانی باشد که با فرآیند ادغام مخالف بوده و نمی‌خواهند در بانک ادغام‌پذیر حضور یابند‌.




ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

پیام مدیرعامل بانک صنعت و معدن به مناسبت هفته بسیج

سیاست مدون بانک کارآفرین برای حضور در عرصه کسب و کار دیجیتال

افتتاح ساختمان جدید کتابخانه شهدای کوهدشت توسط بانک پاسارگاد

مشتریان بانک سرمایه نسبت به فعال‌سازی «رمز دوم پویا»اقدام نمایند

راه‌اندازی شبکه تعاملی تحلیل‌گران جوان اقتصاد ایران (اکونت)

آمادگی شعب بانک مسکن خراسان شمالی

تمام فرآیندهای بانک توسعه تعاون مطابق بابانکداری دیجیتال

حضور بانک توسعه تعاون در پنجمین نمایشگاه تراکنش ایران

خدمت رمز دوم یکبار مصرف (پویا ) کارت عرضه شد

بانک ملی ایران در مسیر کاهش قیمت تمام شده پول

آغاز فروش اوراق گواهی سپرده یک ساله در بانک ملی ایران

کاهش 50 درصدی کارمزد خدمات ارزی پست‌ بانک‌ ایران

مشتریان بانک تعاون نسبت به فعال‌سازی رمزدوم پویااقدام نمایند

خدمات دهی در بانک ملی ایران بدون وقفه صورت می‌گیرد

پیشرفت بانک رفاه در مسیر سودآوری

ارتقا امنیت در بانک رفاه کارگران با تجهیز به پدافند غیر عامل

الگو گزینی شرکت شاتل از بانک دی

تخفیف‌های ویژه سازمانی نت برگ به اعضای باشگاه مشتریان بانک رفاه

بانک رفاه حامی مالی پنجمین همایش فن بازارملی سلامت در چابهار شد

گزارش تسهیلات اعطایی بانک رفاه در هفت ماهه نخست سال 98 اعلام شد

فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد

آگهی ها

  • فصل بانک، نشریه الکترونیکی تخصصی بانک
  • موسسه مطبوعاتی اطلاع رسانی فصل اقتصاد و فصل تجارت
  • پخش زنده آخرین اخبار اقتصادی
  • تبلیغات
  • باشگاه نخبگان، خبرنگاران، مدیران روابط عمومی و کارآفرینان