بودجه پروژه های ریلی کافی نیست؛ از بخش خصوصی کمک بگیرید اقتصاد کلان

بودجه پروژه های ریلی کافی نیست؛ از بخش خصوصی کمک بگیرید

  بزرگنمايي:

فصل تجارت - با عملیاتی کردن بستر مشارکت عمومی - خصوصی، می‌توان در شرایط کسری بودجه نیز پروژه‌های ریلی کشور را در دست ساخت و بهره برداری قرار داد.

یکی از مشکلاتی که کشور در حوزه توسعه زیرساخت‌های ریلی با آن مواجه است، کمبود بودجه برای ساخت این پروژه‌ها است. این موضوع زمانی بغرنج می‌شود که همین بودجه محدود به واسطه نبود قانون جامع توسعه حمل و نقل ریلی، بین پروژه‌های متعدد که بعضاً با فشارهای سیاسی تصویب شده‌اند، تقسیم می‌شود. یکی از راه‌های حل این مساله ایجاد قانون جامع توسعه حمل و نقل ریلی است.
اما راهکار دیگر، ایجاد بستر مشارکت عمومی-خصوصی در ساخت پروژه‌های ریلی است تا به این واسطه تمام پروژه‌های ریلی مورد نیاز کشور، بدون نیاز به اولویت بندی در فرآیند ساخت، تکمیل و بهره برداری قرار گیرند.
محمد جواد شاهجویی ، کارشناس صنعت حمل و نقل ریلی در یادداشتی به این موضوع پرداخته است که از نظرتان می‌گذرد:
یکی از دلایل مهم تعدد پروژه‌های زیرساختی ریلی تصویب شده در کشور، نبود قانون جامع توسعه حمل‌ونقل ریلی پویا که هموار بودن مسیرهای جایگزین در آن دیده شده باشد، است.
در شرایطی که قانون جامع توسعه حمل‌ونقل ریلی وجود ندارد، برخی نمایندگان مجلس در هنگام بررسی لوایح سنواتی بودجه، سعی می‌کنند با توجه به نیازهای حوزه انتخابیه خود، اولویت تخصیص بودجه به پروژه‌های زیرساختی را دستخوش تغییر کنند.
نمونه تصویب چند پروژه ریلی با درجه اهمیت نه چندان بالا در قوانین بودجه سالانه
1. راه آهن برقی تهران-آمل
به‌طور مثال پروژه احداث راه‌آهن برقی تهران-لاریجان-آمل به طول 120 کیلومتر، طبق قانون بودجه 98 هزینه احداثی بیش از 12 هزار میلیارد تومان ( معادل هزینه مورد نیاز برای ساخت محور ترانزیتی چابهار-زاهدان به طول 628 کیلومتر ) دارد که با پیگیری یکی از نمایندگان سابق مجلس از سال 1391 در ردیف بودجه قرار گرفته و به تصویب رسیده است.
قابل توجه آن‌که به‌خاطر کوهستانی بودن این مسیر و تعدد ابنیه فنی آن، هزینه واحد برای احداث هر کیلومتر خط آهن در این پروژه 100 میلیارد تومان برآورد شده است. به عبارت دیگر هزینه ساخت یک کیلومتر خط آهن در این مسیر معادل ساخت 10 کیلومتر خط آهن در سایر نقاط کشور است.
2. راه آهن برقی تهران-همدان
پروژه دیگری که با این مختصات به تصویب رسیده است، احداث راه‌آهن مستقیم تهران-همدان در وهله اول و برقی کردن آن در گام بعدی است.
به اعتقاد برخی کارشناسان برای اتصال همدان به شبکه ریلی بهتر بود فاصله 80 کیلومتری میان ملایر تا همدان ساخته شود و هزینه یک هزار میلیاردی برای ساخت خط ریلی مستقیم از تهران به همدان صرف پروژه‌های با اولویت بالاتر می‌شد.
با این حال پس از ساخت این پروژه که پس از بهره‌برداری هنوز نتوانسته است بار و یا مسافر قابل توجهی جذب کند، یکی از نماینده‌های مردم استان همدان در مجلس، وعده برقی کردن این خط آهن را داده است.
حمیدرضا حاجی بابایی در مصاحبه خود در شهریور ماه سال 1397 گفته بود: انقلاب ریلی در همدان فرصت بسیار مناسبی را برای توسعه این کلانشهر ایجاد کرده است.
وی با اشاره به دریافت ردیف بودجه‌ای برای برقی و سریع السیر کردن راه‌آهن تهران-همدان در سال 97، گفت: پیگیر تسریع در عملیاتی شدن این برنامه هستیم. نشانه پیگیری وعده این نماینده را می‌توان در لایحه بودجه 98 پیدا کرد.
در ردیف بودجه 98 برای انجام این پروژه غیرضروری برآورد 150 میلیاردی صورت گرفته است اما برای محور ترانزیتی مهمی همچون اتصال چابهار به زاهدان (110 میلیارد تومان معادل ساخت 11 کیلومتر خط آهن) و زاهدان به سرخس (16 میلیارد تومان معادل ساخت 2 کیلومتر) اعتبار در نظر گرفته شد.
هر چند که نهایتاً با موافقت رهبر معظم انقلاب، شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور توانست 300 میلیون یورو برای احداث این خط ریلی ترانزیتی از صندوق توسعه ملی منابع دریافت کند که تا کنون یک سوم آن به پروژه تزریق و دو سوم باقی مانده نیز به تدریج به این طرح پرداخت خواهد شد.
منابع محدود دولتی، علت اصلی شرایط موجود
به طور کلی احداث هر کیلومتر خط آهن در دشت حدوداً نیازمند 10 میلیارد تومان است. وجود 37 پروژه ریلی در دست ساخت، با طولی بالغ بر 4 هزار کیلومتر نیازمند اعتبار 40 هزار میلیارد تومانی است؛ که طبیعتاً باید در چندین سال تخصیص یابد. از طرف دیگر بودجه شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور که وظیفه ساخت جاده، بزرگ‌راه، آزادراه و خطوط ریلی را دارد در سال 98 حدود 4 هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
به عبارت دیگر در صورتی که شرکت ساخت تمامی منابع خود را فقط صرف ساخت و توسعه شبکه ریلی کشور کند، 10 سال زمان نیاز است تا پروژه‌های ریلی در دست ساخت کنونی تکمیل شوند.
راهکار، حذف پروژه‌هاست یا تغییر در شیوه تأمین مالی؟
بدون شک ساخته شدن خطوطی چون تهران- آمل و یا خط برقی تهران-همدان، می‌تواند فوایدی برای کشور داشته باشد، اما به شرط آنکه برای ساخت چنین پروژه‌هایی منافع عموم مردم قربانی نگردد؛ به بیان دیگر، در شرایطی که اولویت تخصیص بودجه عمومی به پروژه‌های عام المنفعه‌ای چون راه‌آهن چابهار-سرخس و راه‌آهن رشت-آستارا به‌عنوان تکمیل‌کننده کریدورهای ترانزیتی ریلی کشور و ضامن تحصیل درآمدهای ارزی جایگزین نفت برای کشور شناخته می‌شوند، وجود دارد، نباید این بودجه به پروژه‌های مفید اما بی اولویت اختصاص یابد.
بنابراین برای ساخت پروژه‌هایی چون برقی کردن خط آهن تهران-همدان و یا ساخت راه‌آهن تهران-آمل می‌توان به تأمین مالی به شیوه قراردادهای مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) رجوع کرد تا به این واسطه بار مالی این پروژه‌ها از روی منابع محدود دولتی برداشته شود و به علاوه زمان تکمیل، ساخت و بهره‌برداری از این پروژه‌ها کاهش پیدا کند؛ به بیان دیگر، می‌توان با استفاده از روش‌های مشارکت عمومی-خصوصی فرآیندی ایجاد نمود که از یک طرف پروژه‌های با اولویت ملی و از سوی دیگر پروژه‌های با رویکردهای منطقه‌ای هر چه سریع‌تر به جریان بهره‌برداری رسیده و منافع حاصل از بهره‌برداری از این پروژه‌ها بتواند در مدت زمان کمتری به عموم مردم برسد.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

دومین یارانه 100 و 120 هزار تومانی معیشتی واریز شد

بارش برف و باران در جاده‌های 9 استان

ثبت‌ نام 56 هزار تهرانی برای 800 واحد مسکن ملی نصیرشهر

ورود سامانه جدید بارشی از شمال غرب؛ آغاز بارش ها از سه شنبه

حضور وزرای نیرو و راه در کمیسیون عمران برای پاسخگویی به سوالات نمایندگان

طرح توسعه و تولید پایدار زنجیره فولاد در کمیسیون صنایع بررسی می‌شود

پاسخ وزیر نیرو به سوال نمایندگان/ارائه گزارش کمیته محیط زیست از آلایندگی صنایع فولاد

مسافران قشم 42 درصد کم شد

تجهیزات هندی تخلیه و بارگیری بندر چابهار رسید

تردد یکطرفه جاده های چالوس و هراز لغو شد/ هر دو مسیر دو طرفه است

دسترسی کلانشهرها به بنزین یورو 4

تنش در بازار مسکن با آگهی های تقلبی

مقدمات تعیین مزد منطقه ای فعلا فراهم نیست

آیین‌نامه صادرات نرم‌افزار در دولت مانده است/ صادرات شفاف نیست

فرش دستباف منطبق با سلایق کشورهای منطقه تولید می‌شود

گزارش جزئیات صادرات ایران به اتحادیه اوراسیا منتشر شد

آیا بازار روسیه فشار تحریم‌ها را کم می‌کند؟

عراق می‌تواند بخش مهمی از نیازهای ایران را تامین کند

خدمات ویژه سئوبهینه در حوزه بازاریابی اینترنتی

طرح جاماندگان سهام عدالت در کدام مرحله قرار دارد؟

آمادگی ایران برای افزایش تولید نفت به میزان پیش از تحریم‌

برخی افراد قادر به ثبت چک در سامانه صیاد نخواهند بود

مقررات WTO و نهادهای جهانی به سود کشورهای توسعه یافته است/مشورت گرفتن درحوزه تجارت از اتاق بازرگانی با مصلحت اقتصاد ملی همخوانی ندارد

قیمت دلار 28 دی 1399 به 22 هزار و 950 تومان رسید

توقیف 45 هزار دستگاه غیر مجاز ماینر و برخورد جدی با متخلفان

فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد

© - www.fasletejarat.com . All Rights Reserved.