خودروهای اسقاطی در سه راهی اقتصادی

خودروهای اسقاطی در سه راهی

  بزرگنمايي:

فصل تجارت - به‌رغم تاکید قانون سامان‌دهی صنعت خودرو بر اسقاط خودرو توسط تولیدکنندگان، وزارت صمت و خودروسازان از طریق شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا و هیات وزیران، در حال پیگیری طرحی جایگزین هستند.حالا مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی برای تسریع فرآیند اسقاط خودرو پیشنهادهایی ارائه کرده است.

علی‌رغم تاکید قانون ساماندهی صنعت خودرو بر اسقاط خودرو توسط خودروسازان، وزارت صمت و خودروسازان از طریق شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا و هیات وزیران، در حال پیگیری طرحی جایگزین هستند.
پیش از این نیز محمد شریعتمداری، وزیر وقت دولت دوازدهم، درخواست لغو اسقاط خودرو توسط خودروسازان را به هیات دولت داده بود که مورد موافقت قرار گرفت. وی در نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور، یعنی اسحاق جهانگیری، خواستار حذف مصوبه دولت یازدهم به دلیل تبعات منفی آن بر بازار خودرو و همچنین افزایش قیمت تمام‌شده برای مشتریان شده بود. حال وزیر صمت دولت سیزدهم نیز با مقاومت در مقابل اسقاط خودرو توسط خودروسازان پیگیر طرح جایگزین است. به‌طوری‌که این وزارتخانه همراه با خودروسازان در حال پیگیری طرحی از طریق شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و هیات وزیران است که به موجب آن خودروسازان به جای ارائه گواهی اسقاط خودرو مبلغی را به صندوق محیط زیست واریز کنند. وزارت صمت مشکلاتی مانند کمبود گواهی اسقاط و افزایش هزینه خودروسازان را دلیل مخالفت خود با اجرای این قانون و ارائه پیشنهاد جایگزین بیان می‌کند.
حال مرکز پژوهش‌های مجلس طی گزارشی به موضوع اسقاط خودرو و موتورسیکلت پرداخته و اعلام کرده است که علی‌رغم کاهش مصرف سوخت در حد 2000 لیتر در سال به ازای هر خودروی فرسوده و دیگر مزایای آن برای کشور، وزارت صمت بار دیگر با الزام خودروسازی‌ها برای اخذ گواهی اسقاط خودرو مخالفت کرده است. از سال 97 واردات خودروی خارجی به کشور ممنوع شد. این در شرایطی است که قبل از سال 97، بار خروج فرسوده‌ها تنها بر دوش وارد‌کنندگان بود و گواهی اسقاط انحصارا برای واردات خودروهای خارجی مصرف می‌شد. با این ممنوعیت حالا بازار مهم گواهی اسقاط از بین رفته است. محمود مشهدی شریف، رئیس انجمن مراکز اسقاط و بازیافت خودرو، پیش از این اعلام کرده بود که تنها 25 تا 30درصد مراکز اسقاط خودرو فعال هستند که این مراکز نیز تنها با 20 تا 30 درصد ظرفیت خود کار می‌کنند. بنابراین به نظر می‌رسد اسقاط خودرو در کشور در یک حالت نیمه‌تعطیل قرار دارد. موضوعی که احتمالا اتفاقات خوبی را برای اقتصاد، محیط زیست و زیست شهری در کشور رقم نخواهد زد.
در‌حال‌حاضر حدود سه میلیون خودروی فرسوده وجود دارد که در افق 1404 به 8میلیون دستگاه می‌رسد. هر خودروی فرسوده روزانه حداقل 65 تا 67 هزار تومان بنزین بیشتری مصرف می‌کند که در سال به 5/ 24میلیون تومان می‌رسد. هر خودروی فرسوده سالانه 5/ 24میلیون تومان به کشور ضرر می‌زند. با توجه به فزونی خودروهای فرسوده و زیان آن‌ها برای اقتصاد کشور، نمایندگان مجلس در بند 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو به این موضوع پرداختند. این قانون تاکید دارد «تردد، حمل بار و مسافر توسط وسایل نقلیه موتوری، پس از رسیدن به سن فرسودگی در کلانشهرها ممنوع است.» در ادامه تبصره دو این ماده قانونی می‌گوید: «تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت در داخل کشور موظفند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت گواهی اسقاط خودرو یا موتورسیکلت معادل را از مراکز اسقاط دریافت کنند.» اما طبق آنچه گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده، وزارت صمت با این موضوع مخالف است.
مخالفت وزارت صمت
مطابق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس وزارت صمت دو دلیل عمده را برای مخالفت خود مطرح کرده است. دلیل اول این وزارتخانه کمبود گواهی اسقاط است و علت دیگری که به نظر می‌رسد تاثیر بیشتری در این مخالفت داشته، موضوع افزایش هزینه خودروسازان است. وزارت صمت و همچنین خودروسازان به دنبال این هستند که طرحی را از طریق شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و هیات وزیران پیش ببرند که به موجب آن خودروسازان به جای ارائه گواهی اسقاط خودرو، مبلغی را به صندوق محیط زیست واریز کنند. اما مخالفت با شرط اسقاط خودرو برای خودروسازان از طرف وزارت صمت تازگی ندارد. مردادماه سال 96 بود که محمدرضا نعمت‌زاده با ارائه طرحی خواستار اخذ گواهی اسقاط برای تولید خودرو شد. این طرح در هیات دولت نیز تصویب شد اما با روی کار آمدن شریعتمداری به عنوان جایگزین نعمت‌زاده در دولت دوازدهم ماجرا طور دیگری رقم خورد. وی در اولین روز وزارت خود با ارسال نامه‌ای به جهانگیری خواستار لغو مصوبه دولت و لغو اسقاط خودرو توسط خودروسازان داخلی شد.
اولین وزیر صمت دولت دوازدهم در درخواست خود که برای اسحاق جهانگیری ارسال کرده بود آورده بود:‌ «متاسفانه علیرغم مذاکرات وزیر سابق صنعت، معدن و تجارت با جنابعالی و اتخاذ تصمیم در خصوص عدم‌شمولیت اسقاط خودرو جهت خودروهای ساخت داخل به دلیل تبعات منفی آن بر بازار خودرو و همچنین افزایش قیمت تمام‌شده برای مشتریان (در کنار قیمت‌گذاری خودرو توسط شورای رقابت)، در جدول مصوبه یاد‌شده این بند اضافه گردیده لذا خواهشمند است دستور فرمایید مصوبه مذکور اصلاح و خودروهای تولید داخل از شمولیت این بند حذف شوند.» یک سال بعد از این ماجرا، واردات خودرو نیز ممنوع شد تا عدم اسقاط خودروی فرسوده به سمت ایجاد یک بحران در کشور تبدیل شود. اکنون بعد از گذشت 5 سال شاهد تکرار این اتفاق هستیم و وزارت صمت دولت سیزدهم هم‌نوا با خودروسازان با بند 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو که خودروسازان را ملزم به اخذ گواهی اسقاط می‌کند، مخالفت می‌کند.
جایگزین پیشنهادی وزارت صمت به مجلس برای این بند قانونی این است که خودروسازان به جای ارائه گواهی اسقاط خودرو، مبلغی را به صندوق محیط زیست واریز کنند. اما گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس این پیشنهاد را مناسب ندانسته و تاکید می‌کند مبلغ پیشنهادی وزارت صمت ناچیز است و امکان جایگزینی خودروهای فرسوده با استفاده از آن میسر نیست. همچنین با توجه به تورم، مبلغ تعیین‌شده به مرور زمان دچار کاهش ارزش می‌شود. علاوه بر این امکان انحراف منابع جمع‌شده در صندوق به سایر حوزه‌ها وجود دارد. با این حال در این گزارش برای مشکلاتی که وزارت صمت و خودروسازان مطرح می‌کنند راه‌حل‌ها و پیشنهادهای پنج‌گانه‌ای مطرح شده است. پیشنهاد اول معادل‌‌سازی کلیه گواهی‌های اسقاط با یکدیگر صرف‌نظر از نوع سوخت است. طبق عقیده تهیه‌کنندگان این گزارش با معادل‌سازی گواهی اسقاط خودروها صرف نظر از نوع مصرف سوخت، مشکل کمبود گواهی اسقاط خودروی دیزل رفع می‌شود.
پیشنهاد دوم به شارژ گواهی اسقاط به صورت خودکار در سامانه اسقاط خودروهای فرسوده می‌پردازد. مورد بعدی در اولویت قرار گرفتن دارندگان خودروی فرسوده در قرعه‌کشی خودرو مشروط به اسقاط است. همچنین پیشنهاد چهارم به تعیین محدودیت برای تردد خودروهای فرسوده تاکید می‌کند. پیشنهاد نهایی نیز ایجاد سازوکار اعطای گواهی صرفه‌جویی سوخت مشروط به اسقاط خودرو است و شرح داده شده که با اسقاط هر خودروی سواری سالانه به طور متوسط 54میلیون تومان در مصرف بنزین صرفه‌جویی می‌شود. با اعطای گواهی صرفه‌جویی به دارندگان خودرو فرسوده (مشروط به اسقاط خودرو) میزان عرضه گواهی اسقاط به طور چشمگیری افزایش می‌یابد و مشکلات مطرح‌شده توسط وزارت صمت رفع می‌شود.
بحران خودروهای فرسوده
در این گزارش همچنین مزایایی که اجرای این قانون می‌تواند برای کشور به همراه داشته باشد مرور شده است. مطابق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، با اجرای طرح‌های اسقاط وسایل نقلیه فرسوده، خسارت تقریبی آلودگی هوا تا 1081میلیون دلار کاهش می‌یابد. براساس گزارش بانک جهانی درسال 2018، ‌آلودگی هوای تهران به‌طور مستقیم هرساله خسارت 6/ 2میلیارد دلاری به سلامت عمومی شهروندان وارد می‌‌‌کند.
شاید بتوان اصلی‌‌‌ترین مزیت اقتصادی طرح‌‌‌های اسقاط وسایل نقلیه فرسوده را کاهش مصرف سوخت در بخش حمل‌و‌نقل کشور دانست. این گزارش تاکید می‌کند میزان مصرف بنزین کشور به بیش از 110میلیون لیتر در روز رسیده و از میزان متوسط تولید پیشی گرفته است. با توجه به روند کند افزایش تولید بنزین در کشور و رشد سالانه 5 الی 10درصدی مصرف بنزین، در صورت تداوم شرایط فعلی کشور به واردکننده بنزین تبدیل خواهد شد. اسقاط هر خودروی فرسوده در شرایط فعلی سبب کاهش مصرف 2000لیتر بنزین در سال می‌شود. ارزش صادراتی این میزان بنزین بیش از 1800دلار معادل با 54میلیون تومان است. درصورت اجرای ماده 10 طرح ساماندهی صنعت خودرو، با فرض اسقاط 300هزار خودرو در سال، بیش از 540میلیون دلار معادل 2/ 16هزار میلیارد تومان به صورت سالانه در مصرف بنزین صرفه‌جویی می‌شود. موضوع دیگری که در گزارش این مرکز به آن پرداخته شده، موضوع ایجاد اشتغال با اجرایی شدن این طرح است.
این گزارش تاکید کرده است احیا و اجرای طرح‌‌‌های اسقاط وسایل نقلیه فرسوده در کشور به معنای رونق دوباره فعالیت در مراکز اسقاط و بازیافت وسایل نقلیه فرسوده است. در کشور بیش از 220 مرکز اسقاط وجود دارد و در هر مرکز بین 30 تا 70 نفر اشتغال مستقیم دارند. بر این اساس احیای طرح‌‌‌های اسقاط به‌‌‌معنای ایجاد 11000 شغل مستقیم در کشور است. مجلسی‌ها در این گزارش پیشنهاد داده‌اند که کارگروهی متشکل از وزارت اقتصاد و دارایی، وزارت نفت، وزارت صمت، وزارت کشور و سازمان حفاظت محیط زیست برای تدوین آیین‌نامه ماده 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو تشکیل شده و این آیین‌نامه با در نظر گرفتن الزامات مطرح‌شده در متن قانون و بدون انحراف از آن تدوین شود. نکته شایان‌توجه این است که مهلت قانونی تدوین آیین‌نامه مربوط به ماده 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو تا 21 شهریور سال جاری است.
با این حال در این مورد اختلافات بین مجلس و دولت هنوز و در فاصله کمتر از 40 روز تا مهلت قانونی تعیین‌شده پابرجاست. طبق گفته رئیس هیات‌مدیره انجمن اسقاط خودرو، گواهی اسقاط یک دستگاه پیکان قیمتی حدود 12میلیون تومان و اسقاط یک تاکسی قیمتی معادل 31میلیون تومان دارد که همین موضوع و قیمت بالای گواهی اسقاط باعث نگرانی وزارتخانه تحت امر فاطمی‌امین شده است. همچنین تسهیلات در‌نظر‌گرفته‌شده برای صاحبان خودروهای فرسوده کافی به نظر نمی‌رسد. یک پراید فرسوده توسط مراکز اسقاط حدود 7میلیون تومان خریداری می‌شود، درحالی‌که همین خودرو در بازار قیمتی کمتر از 20میلیون تومان نخواهد داشت. حتی وام 50 تا 70میلیون تومانی نیز نمی‌تواند محرک خوبی باشد، چراکه نمی‌تواند یک خودروی غیرفرسوده را در بازار با چنین قیمتی جایگزین کند.



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

سقف رشد ترازنامه فقط برای 2 بانک تخصصی مجاز شد/ معرفی 3 بانک متخلف به هیات انتظامی

صنعت ساخت‌ و ساز عراق 20 میلیارد دلار ظرفیت سرمایه گذاری دارد

مهلت رفع تعهد ارزی صادرات سال‌های 98 و 99 تمدید شد

یارانه 3 میلیارد دلاری دولت سوئد به بخش انرژی

نخست وزیر سوئد: در بخش انرژی به شرایط اقتصاد جنگی رسیده ایم

تمدید مهلت رفع تعهد ارزی صادرات سال‌های 98 و 99 تا پایان شهریور

تفاهم امدادخودرو ایران و بانک آینده برای تلفیق خدمات خودرویی و بانکی

تسریع در عملیات اجرایی راه‌آهن رشت- آستارا با روش‌های نوین مهندسی

زیان ١٢٠ هزار میلیارد تومانی صنعت خودرو در دهه ٩٠

زیان ١٢٠ هزار میلیارد تومانی خودروسازان در دهه ٩٠

بررسی مهمترین چالش‌ها در برنامه‌ریزی منطقه‌ای

‌نوسان‌گیری از سهامداران خرد/ سرمایه‌گذاران بازار سهام دچار نزدیک‌بینی شده‌اند

قیمت بلیت 6 میلیون تومانی پروازهای اربعین ابلاغ شد/ فروش چارتری نداریم

سنگ اندازی شرکت شهرک‌های صنعتی در مسیر احداث پالایشگاه دانه‌های روغنی

بهبود 80 درصدی تراز بودجه در 4 ماه امسال/برداشت دولت از صندوق توسعه ملی صفر شد

کاهش ارزش واقعی دستمزدها در انگلیس با رکورد زدن تورم

چرا نفت به کف قیمت 6 ماه گذشته رسید؟

نیمی از خانوارهای کشور‌ خودرو‌ ندارند

حذف رومینگ و برپایی ایستگاه‌های تلفن رایگان در اربعین

رشد تولید بنزین و نفت‌گاز در سال جاری/ می‌توانیم سوخت هواپیما صادر کنیم‌

پیش بینی حضور 5 میلیون زائر ایرانی در اربعین

داستان کم آبی راین و تعطیل شدن کارخانه‌ها در آلمان

وزیر نیرو با مصاحبه های خود مسئله بی آبی سیستان و بلوچستان را به حاشیه می‌برد

استیضاح ‌شهرداران جای تعجب دارد

گرمای هوا چالش اصلی اربعین امسال

فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد

© - www.fasletejarat.com . All Rights Reserved.